مروری بر مطالعات مربوط به ارتقاء اعضای هیئت علمی در ایران و جهان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

2 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

چکیده

هدف: یکی از محورهای کلیدی پژوهش در علم و دانش و دانشگاه و به طور خاص در حوزه‌ی علم‌سنجی و مطالعات علم، ارزیابی و سنجش واحدهای مختلف علم و دانش در دانشگاه است. این پژوهش به بررسی مطالعات مربوط به ارتقاء اعضای هیئت علمی در دانشگاه‌های ایران و جهان می‌پردازد.
اهداف: در این نوشتار متون مربوط به ارتقاء اعضای هیئت علمی دانشگاه در ایران و جهان مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. تأکید این متن بیش از هرچیز بر مقالات مربوط به این حوزه بوده است.
روش پژوهش: روش پژوهش سندی- تحلیلی بوده است. هرچند سعی بر آن بوده تا جستجو به صورت روش‌‌مند و نظام‌‌مند انجام شود، اما با توجه به حجم بالای نوشتجات و فرصت محدود پژوهش، هیچ‌گونه ادعایی نسبت به جامعیت و بسنده بودن متون مورد بررسی وجود ندارد. تنها تلاش شده است تا کلیت مسأله در قالب دسته‌‌های مختلف موضوعی در چارچوب کلی این حوزه نمایان و قابل احصاء شود.
دستاوردهای مقاله:
در این راستا، پیشینه‌های مربوط به ارتقاء در قالب نه محور عمده دسته‌بندی و بررسی شده‌اند. محورهای عمده عبارتند از:
1. مطالعات مربوط به بیان موانع و چالش‌های موجود درآیین‌نامه‌ی ارتقاء و ارائه‌ی راهکارها؛
2. مطالعات مربوط به یک یا تعدادی از وجوه چهارگانه ارتقاء؛
3. مطالعات مربوط به بیان مسائل حاشیه‌نشین‌ها اعم از علوم انسانی، زنان، سیاه‌پوستان و مانند آن؛
4. مطالعات تطبیقی و مقایسه‌ی وضعیت ارتقاء مرتبه در کشورهای مختلف؛
5. مطالعات مربوط به بررسی فرآیند ارتقاء اعضای هیئت علمی در یک رشته‌ی خاص؛
6. مطالعات مربوط به تجربیات و دیدگاه‌های خود اعضای هیئت علمی در مورد فرآیند ارتقاء؛
7. مطالعات مربوط به سیر تطور مفهومی و گفتمانی ارتقاء در دوره‌های مختلف زمانی؛
8. مطالعات مربوط به خودکارسازی و هوشمندسازی ارتقاء؛
9. مطالعات مربوط به بومی‌سازی و نظریه‌پردازی درباره‌ی ارتقاء و نیز آینده‌نگری.
نتایج بیانگر تفاوت وضعیت در ایران نسبت به جهان و به‌طور خاص کشورهای توسعه‌یافته و دانشگاه‌های نسل چهارم و آینده است. بنابراین پیشنهاد می‌شود که موضوعات کلیدی و مسائل اساسی همچون توجه به دانش و تجربیات بین‌المللی و به‌طور خاص خودکارسازی و هوشمندسازی
فعالیت‌ها و فرآیند ارتقاءدر پژوهش‌های آینده بیشتر مورد توجه قرار گیرند. همچنین از دیگر مواردی که نیازمند پژوهش‌های بیشتر و عمیق‌تر است
می‌توان به مباحث بومی‌سازی، نظریه‌پردازی و آینده‌نگری اشاره کرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Review Of Literature On The Promotion Of University Faculty Members In Iran And The World

نویسندگان [English]

  • Gholamreza Heidari 1
  • Maryam Amiri 2
1 Associate Professor of Knowledge and Information Science, Razi University, Kermanshah, Iran. (*Corresponding Author)
2 M. A in Knowledge and Information Science, Razi University, Kermanshah, Iran.
چکیده [English]

Subject: One of the key areas of research in knowledge and Information science and universities and specifically in the field of scientometrics and science studies is the evaluation and measurement of various science and knowledge units in universities.This research examines studies related to the promotion of faculty members in universities in Iran and around the world.
Purpose: This paper discusses and examines the texts related to the promotion of faculty members in universities in Iran and around the world. The emphasis of this text is primarily on articles related to this field.
Methodology: The research method was documentary-analytical. Although an attempt has been made to conduct systematic and methodical search, due to the large volume of writings and the limited research opportunities, there are no claims of comprehensiveness or sufficiency regarding the reviewed texts. The aim has only been to represent and categorize the overall issue within various thematic categories in the general framework of this field
Findings: In this regard, the backgrounds related to promotion have been categorized and reviewed into nine major axes. The major axes include:

1. Studies related to identifying the obstacles and challenges in the promotion regulations and providing solutions
2.Studies related to one or more aspects of the four dimensions of promotion
3. Studies addressing the issues of marginalized groups, including the humanities, women, Black individuals, and so on
4. Comparative studies examining the status of promotion across different countries
5. Studies focusing on the promotion process of faculty members in a specific discipline
6. Studies regarding the experiences and perspectives of faculty members themselves on the promotion process.
7. Studies concerning the evolution of the conceptual and discursive understanding of promotion over different time periods
8. Studies related to the automation and smartening of the promotion process
9. Studies focusing on localization and theorization about promotion, as well as future studies
Ultimately, the results indicate difference in status between Iran and the world, particularly in developed countries and fourth generation and future universities. Therefore, it is suggested that key topics and fundamental issues, such as attention to international knowledge and experiences, especially the automation and smartening of activities and processes related to promotion, should be given more attention in future research.Other issues that require more and deeper research include localization, theorizing, and future-looking issues.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Promotion
  • Faculty members
  • University
  • Literature review
  • Iran
  • World

مراجع

آقامیرزایی، ط، صالحی عمران، ا، و رحیم­پورکامی، ب (1393). عوامل مؤثر بر ارزشیابی عملکرد اعضای هیئت علمی توسط دانشجویان. راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، 7(1)، 57-62.
اسدبگی، م، یوسفی، ه و رشید حاجی خواجه‌لو، ص (1401). شناخت و تبیین اصول کلیدی آیین‌نامه ارتقاء مرتبه اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی ایران. فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد فرهنگ، 15(59)، 113- 85.Doi: 10.22034/jsfc.2022.163886
بوسلیکی، ح (1394). آیین­نامه ارتقاء یا شیب لغزنده سقوط اخلاقی اعضای هیئت علمی. اولین همایش بین­المللی گام دوم انقلاب: الگوی نظام تمدن ساز،227- 250.
پازارگادی، م، خطیبان، م (1386). بررسی نظام­های ارزشیابی عملکرد اعضای هیئت علمی در برخی دانشگاه­های جهان. پرستاری و مامایی شهید بهشتی،16(57)، 50- 59.
توتونچی، م، یمانی، ن، طالقانی، ف و چنگیز، ط (1392). ارزیابی شاخص­های خدمات اجرایی ارتقای مرتبه­ی علمی: دیدگاه اعضای هیئت علمی دانشگاه­های علوم پزشکی ایران. توسعه آموزش در علوم پزشکی،7(14)، 20- 30.
توتونچی، م، چنگیز، ط، عالی­پور، ل ویمانی، ن (1385). نظرات اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان نسبت به فرآیند ارزشیابی استاد. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 6(1)، 23-31.
 جمالی­زواره، ب، نصر اصفهانی، ا و نیلی، م (1397). واکاوی آیین­نامه ارتقاء اعضای هیئت علمی: چالش­ها و پیامدها. آموزش عالی ایران،10(1)، 79- 98.
جنوی، ا و مردانی، ا (1403). مطالعه تطبیقی معیارهای ارزیابی اعضای هیئت علمی دانشگاه­ها در حوزه علوم انسانی در ایران و جهان. مطالعات کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 35(2)، 97-142.
حسنی آهنگر، م، تولایی، ر، شادمان فر، م و محمدی، م (1402). ارائه نظام بومی ترفیع و ارتقاء اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها مبتنی بر منظومه فکری مقام معظم رهبری مدظله‌العالی. پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، 15(1)، 53-97.
حقیقی، م،اکبری، ا، چرابین، م وکریمی، م (1400). بررسی تطبیقی نظام ارزشیابی آموزشی اعضای هیئت ‌علمی در دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 21، 237-246.
حیدری، غ (1403). تحلیل دانش‌‌شناختی مسأله ارتقاء اعضای هیئت علمی دانشگاه. مطالعات کاربردی علم سنجی، 1(1)، 7-20.10.22091/apss.2024.11126.1008
رحمانیان، م، شفیعی، ر، شفا، ش، طاهری، ل و کلانی، ن(1402).تبیین موانع، راهکارها و عوامل انگیزشی مؤثر در روند ارتقای اعضای هیئت ‌علمی بالینی: یک مطالعه کیفی. راهبردهای توسعه در آموزش پزشکی، 10(2)، 180- 193.
رضایان، ع، رضایان قیه­باشی، ا، ابوالمعالی، ف و سرمست،ب(1402). الزامات بازبینی و بازنویسی آیین­نامه ارتقای مرتبه اعضای هیئت علمی در مؤسسات آموزش عالی ایران. پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی، 30 (4)، 61-80.
روحانی، ش و رشیدی، ز (1397). واکاوی تجربه زیسته اعضای هیئت­علمی از روند ارتقای مرتبه علمی، مطالعه­ای به روش پدیدارشناسی. آموزش عالی ایران، 10(1)، 133- 157.
شادی­طلب، ژ و ابراهیم­پور، س (1396). بازگویی تجربیات زنان در ارتقاء به مرتبه استادی دردانشگاه­های ایران. رفاه اجتماعی، 17(96)، 53- 105.
شمشیری، ب، سلیمی، ق و سنگی، ف (1397). معیارهای ارتقاء اعضای هیئت علمی در حوزه علوم انسانی از منظر تجارب دانشگاه­های معتبر دنیا و تجارب اعضای هیئت علمی دانشگاه شیراز. آموزش عالی ایران،10(1)، 99-131.
شهسواری، ا، علم الهدی، ج، ذاکرصالحی، غ، خراسانی، ا و خادمی، م (1399). تحلیل سیاست­های ارتقاء اعضای هیئت علمی در چارچوب نقش نهاد دانشگاه در توسعه نوآوری. مطالعات راهبردی سیاست­گذاری عمومی(مطالعات راهبردی جهانی شدن)، 10(34)، 2-34.
صفرپور، ا، عباس­پور، ج و سلیمی، ق (1400). کاوش تجربیات و دیدگاه­های اعضای هیئت ‌علمی حوزه علوم انسانی و هنر در مورد آیین‌نامه ارتقاء. نشریه مطالعات دانش‌پژوهی، 1(1)، 29-54.
صمدی ، ل، ناخدا، م، نوروزی چاکلی، ع و اسدی، س (1397). چالش‌های آئین‌نامه ارتقاء اعضای هیئت‌ علمی برای هم‌ترازسازی سنجش و ارزیابی بهره‌وری علمی پژوهشگران رشته موسیقی در ایران. پژوهشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی،9(1)، 58-84.
طاهری، ع (1402). نحوه ارزشیابی استاد در برخی دانشگاه‌های معتبر جهان: نتایج یک مطالعه تطبیقی. افق توسعه آموزش علوم پزشکی،(1)14، 16-32. Doi: 10.22038/hmed.2022.62099.1198
عباس­پور، ع، خورسندی طاسکوه، ع، کلانتری، ع، فرقانی، م و مرادی، ک (1399). تطور مفهوم ارتقاء اعضای هیئت ‌علمی در بستر گفتمان‌های سیاستی. مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، 10(37)، 160-179.
فتح‌آبادی، ج (1393). نگرش اعضای هیئت ‌علمی دانشگاه‌های تهران به فعالیت‌های فرهنگی استادان بر اساس ماده اول آیین‌نامه ارتقاء. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، 7(2)، 97-116.
عباس­پور، ع و مرادی، ک (1400). ساخت اجتماعی وضع سیاست ارتقای اعضای هیئت علمی در دانشگاه. فصلنامه سیاستگذاری عمومی، 7(4)، 9-27.
قاسمی، م، روشن، م و محمدی، م (1397). از ارتقاء تا سقوط آزاد: سهم پژوهشگران ایرانی در بازار مجلات علمی نامعتبر. آموزش عالی ایران، 10(1) ، 25-56.
قاسمی، م و صالحی، ک (1396). بازنمایی موانع و چالش­های رشد و بالندگی اعضای هیئت علمی جدیدالاستخدام:
مطالعه­ای به روش پدیدارشناسی. فصلنامه آموزش و توسعه منابع انسانی، 4(13)، 1-25.
کریمی، ش، کریمی مونقی، ح و موسوی بزاز، م (1399). مقایسه معیارهای ارتقای اعضای هیئت علمی دانشگاه­های علوم پزشکی ایران با دانشگاه­های منتخب جهان: یک مطالعه تطبیقی. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 20(43)، 364-374.
کریمی مونقی، ح، ژیانی­فرد، ا، جعفرزاده، ح، بهنام، ح و توکل افشاری، ج (1393). تجربیات اعضای هیئت ‌علمی از روند ارتقاء مرتبه علمی. پانزدهمین همایش کشوری آموزش علوم پزشکی.
کوثری، س و نظرزاده زارع، م (1402). گفته‌ها و ناگفته‌های سیاست‌های جذب، ارتقاء و جبران خدمات اعضای هیئت‌ علمی پژوهشی در اسناد فرادستی ایران. آموزش عالی ایران، ۱۵(۱)، ۱6-۱.
مرتضوی، م و شکرپور، ن (1388). پیشرفت آکادمیک اعضای هیئت‌ علمی زن در دانشگاه علوم پزشکی شیراز. اخلاق و تاریخ پزشکی، 3(1)، 77-89.
مرزبان، ا، رضایان، ا و رضایان، ع (1402). آینده آیین­نامه ارتقای مرتبه علمی اعضای هیئت علمی در ایران : یک رویکرد سناریویی. پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی، 29(1)، 207-233.
مهدی­پور، ن، حائری، ص و اینالو، س (1391). بررسی متغیرهای مؤثر در زمان ارتقاء اعضای هیئت علمی از استادیاری به دانشیاری و از دانشیاری به استادی در دانشکده پزشکی شیراز در سال 1391. پانزدهمین همایش کشوری آموزش علوم پزشکی.
نوروزی چاکلی، ع (1399). سخن سردبیر: تنوع حوزه­های موضوعی و مسئله­ی دیرینه­ی ارزیابی و ارتقاء اعضای هیئت علمی علوم انسانی و هنر. پژوهشنامه علم­سنجی، 6(2)، 1-3.
یوسفی، ه، اسدبگی، م و رشید­حاجی­خواجه­لو، ص (1398). استخراج معیارهای ارتقای مرتبه اعضای هیئت علمی از طریق کاربست مطالعه تطبیقی دانشگاه­های منتخب. پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی، 25(4)، 73-95.
Alperin, J. P., & Nieves, C.M., Shimanski, L. A.,Fischman, G.E., Niles,M.T., & McKiernan, E.C. (2019). How Significant are the Public Dimensions of Faculty Work in Review, Promotion and Tenure Documents? magazine Feature Article, 12 (8), 1-23.
Giselle, S., & Chubinskaya, S. (2020). A faculty Development Model that Promotes Success of Early Career Faculty in Academic Medicine. Journal of Continuing Education in the Health Professions, 40 (1), 69-72.
Honeycutt, E.D; Thelen, shawnSH.T; & Ford, J.B. (2014). Evaluating and Motivating Faculty Performance: Challenges for Marketing Chair. Published online, 22 (3), 203-214.
Jackson, J.K., Latimer, M., & Stoiko, R. (2017). The Dynamic between Knowledge production and Faculty Evaluation: Perceptions of the Promotion and Tenure process across Disciplines. Springer,42 (3),193-205.
Kamali, F; Yamani, N; & Changiz, T. (2014). Investigating the Faculty Evaluation System in Iranian Medical Universities. Journal of Educational and Health Promotion, 3(1), 62-69.
Kumar, A., & Jain,R.(2018). Faculty Evaluation System. The 6th International Conference on Smart Computing and Communications, 125, 533-541.
Mamiseishvili, K., & J. Rosser, V. (2010). International and Citizen Faculty in the United States: An Examination of Their Productivity at Research Universities, Springer, 51 (1), 88-107.
Miller, T., Wesley ll, Curtis L., Bell, M. P., & Avery, D. R. (2021). Hold the Torch: shining a Light On the Lives of Black Management Faculty. Journal of management, 47 (2), 351-367.
Misra, S.,Maskeliunas, R; Damasevicius, R; Adewumi, A., & Ahuja, Ravin. (2020). Automating the Process of Faculty Evaluation in a Private Higher Institution. Intelligent Systems Design and Applications, 582-591.
Price, J., & Cotton, Sh.R. (2006). Teaching, Research, and service: Expectations of Assistant Professors. American Sociologist, 37 (1), 5-21.
Root, L. S (1987). Faculty evaluation: Reliability of peer assessments of research, teaching, and service. research gate, 20(1), 70-84.
Shaterjalali, M., Gholampoor, Y., Jeihooni, A.K., Ehrampoush, E., & Karimi, S. (2021). Faculty retention in regional medical schools in Iran: a qualitative content analysis. BMC Medical Education,21(24), 1-8.
Wiley, C., Wallingford, V., Konyu-Fogel, G., & Monllor-Tormos, M. (2019). Faculty Promotion in Business Schools: What Counts and What Should Count?Journal of Higher Education Theory and Practice, 16(4).
Yancey, A. M.,Pitlick, M., & Woodyard, J. L (2017). Utilization of external reviews by colleges of pharmacy during the promotion and tenure process for pharmacy practice faculty. Science Direct, 9 (2), 255-260.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار