دانشگاه قم مطالعات کاربردی علم سنجی 3060-6845 2 2 2025 07 23 Scientometric Analysis of Word-of-Mouth and Brand Awareness تحلیل علم سنجی تبلیغات شفاهی و آگاهی از برند 1 24 4216 10.22091/apss.2026.14376.1071 FA پریسا خاکی گروه مدیریت بازرگانی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران 0009-0006-7207-4449 احمد راه چمنی گروه مدیریت بازرگانی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران (نویسنده مسئول) 0000-0001-6789-9856 هادی کاشی ساز گروه فیزیک، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران 0009-0004-0541-623X اسماعیل زمین پیما گروه فیزیک، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران 0000-0001-6464-1980 Journal Article 2025 10 30 Purpose:The present study was conducted with the primary aim of performing a scientometric analysis of research published in the Scopus database on the topic of *word-of-mouth (WOM) advertising* and *brand awareness* during the period 2007–2025. The overarching objective was to provide a comprehensive and systematic overview of the scientific production in this area, identifying publication trends, influential countries, frequently used keywords, and emerging thematic directions. Given the increasingly competitive global marketplace, understanding the scientific discourse surrounding WOM and brand awareness has become a strategic necessity, both for academics attempting to conceptualize the phenomenon and for practitioners seeking to translate insights into actionable strategies.Methodology:The research adopts a descriptive–analytical design and employs a scientometric approach as its core methodology. The statistical population consisted of 226 scientific articles indexed in Scopus that explicitly addressed the intersection of WOM and brand awareness. To ensure methodological rigor, the retrieval strategy was developed through a multistage process. Initially, a preliminary search protocol was designed by reviewing the existing literature on WOM and brand awareness. This was subsequently refined through several rounds of consultation with subject-matter experts, as well as iterative testing against the retrieved records. The final search string was then systematically applied to the Scopus database, yielding a dataset of relevant publications spanning 2007 to 2025. For the analysis of bibliometric data and the visualization of scientific networks, a combination of VOSviewer, Gephi, and Microsoft Excel was utilized. These tools enabled the mapping of co-authorship networks, keyword co-occurrence, citation patterns, and country-level contributions, as well as the generation of trend charts and cluster visualizations.Findings:The results clearly demonstrate a steadily increasing trend in the publication of articles in the field of WOM and its impact on brand awareness, particularly in the later years of the study period. This growth trajectory reflects the heightened scholarly and practical interest in the subject, coinciding with the global expansion of digital platforms and the proliferation of social media. Among the countries contributing most significantly to the scientific output, Indonesia, India, and the United States were identified as leading contributors. This finding is noteworthy, as it underscores the role of both developed and emerging economies in shaping the knowledge structure of the field. In terms of keyword analysis, terms such as *electronic word-of-mouth (eWOM)*, *social media*, *trust*, and *influencers* emerged as highly frequent, signaling the centrality of digital communication channels in current research agendas. The data also revealed clustering around themes such as consumer engagement, brand loyalty, online reviews, and digital marketing strategies. Furthermore, citation analysis indicated that certain foundational works—those addressing the conceptualization of WOM, the measurement of brand awareness, and the mediating role of trust—continue to exert strong influence, while newer publications increasingly focus on cross-platform dynamics, algorithmic amplification, and influencer marketing. Conclusion: The upward trajectory in the volume of publications over the last two decades highlights the growing value and significance of WOM and brand awareness as critical areas of research. This study demonstrates that companies and brands cannot afford to ignore the power of consumer-to-consumer communication, especially within the digital realm. The findings suggest that organizations should design and refine their strategies with a specific emphasis on leveraging social media platforms, harnessing the dynamics of eWOM, and capitalizing on the trust networks created by online communities and influencers. In practical terms, brand managers should prioritize initiatives that encourage authentic customer experiences, as positive WOM not only enhances brand visibility but also fosters long-term loyalty. The scientometric evidence also underscores the necessity for integrating WOM strategies into broader marketing ecosystems, thereby allowing for more effective dissemination of brand messages. هدف: پژوهش حاضر با هدف تحلیل علم سنجی پژوهش های منتشر شده در پایگاه اسکوپوس با موضوع تبلیغات شفاهی و آگاهی از برند طی سال های2025-2007 انجام شده است. هدف کلی، ارائه یک مرور جامع و سیستماتیک از تولیدات علمی در این حوزه، شناسایی روندهای انتشار، کشورهای تأثیرگذار، کلمات کلیدی پرکاربرد و جهت‌گیری‌های موضوعی نوظهور بود. با توجه به بازار جهانی رقابتی فزاینده، درک گفتمان علمی پیرامون تبلیغات دهان به دهان و آگاهی از برند، هم برای دانشگاهیان که سعی در مفهوم‌سازی این پدیده دارند و هم برای متخصصانی که به دنبال تبدیل بینش‌ها به استراتژی‌های عملی هستند، به یک ضرورت استراتژیک تبدیل شده است. روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع توصیفی– تحلیلی و با رویکرد علم سنجی انجام شده است. جامعه پژوهش شامل 226 مقاله علمی در حوزه تبلیغات شفاهی و آگاهی از برند است که توسط استراتژی جستجو که با مطالعه ادبیات این حوزه و همچنین مشورت با خبرگان مربوطه استراتژی اولیه آماده شد و پس از چندین مرحله رفت و برگشت و بررسی مدارک بازیابی شده از پایگاه اسکوپوس، استراتژی نهایی گردیده است، در بازه زمانی2025-2007 در پایگاه علمی اسکوپوس یافت شده است. نرم افزارهای VOSviewer / Gephi / Excel جهت تحلیل داده ها و ترسیم نمودارها استفاده شده است. یافته‌ها: نتایج پژوهش حاضر نشان دهنده روند صعودی انتشار مقالات حوزه تبلیغات شفاهی و تاثیر آن بر آگاهی از برند در سال های اخیر بوده است. کشورهای پیشرو در تولید علمی مرتبط با موضوع مورد بررسی شامل کشورهای اندونزی، هند و آمریکا بودند. از دیگر یافته ها شناسایی واژگانی مانند تبلیغات شفاهی الکترونیکی و رسانه های اجتماعی به عنوان واژه های کلیدی پرتکرار است. نتیجه‌گیری: روند صعودی مقالات منتشر شده در این حوزه مخصوصا در سال های اخیر نشان از ارزش و اهمیت این حوزه موضوعی دارد. نتیجه این پژوهش حاکی از آن است که شرکت‌ها و برندها باید استراتژی‌های خود را با تمرکز بر رسانه های اجتماعی، تبلیغات شفاهی، و تأثیرگذاری از طریق اعتماد اجتماعی و اینفلوئنسرها تنظیم کنند تا بتوانند آگاهی از برند خود را به‌طور مؤثرتری گسترش دهند.از نظر عملی، مدیران برند باید ابتکاراتی را در اولویت قرار دهند که تجربیات اصیل مشتری را تشویق می‌کنند، زیرا تبلیغات شفاهی مثبت نه تنها باعث افزایش دیده شدن برند می‌شود، بلکه وفاداری بلندمدت را نیز تقویت می‌کند. شواهد علم‌سنجی همچنین بر لزوم ادغام استراتژی‌های تبلیغات شفاهی در اکوسیستم‌های بازاریابی گسترده‌تر تأکید می‌کند و از این طریق امکان انتشار مؤثرتر پیام‌های برند را فراهم می‌کند.

https://apss.qom.ac.ir/article_4216_503315536b2ffddb1c171f032ecfd369.pdf

دانشگاه قم مطالعات کاربردی علم سنجی 3060-6845 2 2 2025 07 23 Analysis and visualization of indexed scientific productions in the field of environmental economics in the Web of Science database تحلیل و مصورسازی تولیدات علمی نمایه شده حوزه اقتصاد زیست‌محیطی در پایگاه وب آو ساینس 25 50 4219 10.22091/apss.2026.12440.1033 FA علی اکبر احمدلو دانشجوی دکتری، علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه آزاد اسلامی ،واحد تهران شمال و مدیر کتابخانه مرکزی دانشگاه قم 0000-0002-6366-2226 محمدرضا خرم آبادی آرانی دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0001-8027-0331 حمیدرضا خرم‌آبادی آرانی دانشجوی کارشناسی مهندسی کامپیوتر، دانشکده مهندسی کامپیوتر، دانشگاه اصفهان سیدمحمد میرناصری دانشجوی کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی،گرایش مدیریت اطلاعات، دانشگاه قم 0009-0002-6997-5896 Journal Article 2025 02 24 Purpose: The purpose of this research is to analyze indexed scientific productions related to the field of environmental economics based on the web.au.science database along with drawing a scientific map of this field. Methodology: This applied research used a scientometric approach to analyze 1248 records of scientific productions on environmental economics, indexed from 1967 to 2023. Data was collected through an advanced search strategy in the database, filtering by language, country, author, and year. VOSviewer and UCINet software were used for data analysis. Findings: The findings showed that among countries, China is the leader in scientific productions with 363 articles and has had the most cooperation with the United States, England, and Pakistan. After China, the United States is in the next ranks with 259 records and England is in the next ranks with 128 records. Among the authors, Li Y ranks first with 9 publications and 17 citations in the Web of Science database. After him, Zhang J ranks second with 7 publications and 45 citations, and Li X ranks third with 5 publications and 52 citations. The highest scientific production was recorded in 2022 with 159 articles, and the first article dates back to 1967. Three highly cited articles in the field of environmental economics address sustainable development, competitiveness in transition economies, and the hydrogen economy. The commonality of these articles, the emphasis on interdisciplinary approaches, practical application in policymaking, and attention to global challenges, has been cited in the fields of resource management, renewable energy, and green economy, and shows that future research in environmental economics should focus on the connection between the environment, economy, and society, and on providing practical solutions. Among the journals, SUSTAINABILITY from Switzerland, FRESENIUS ENVIRONMENTAL BULLETIN from Germany, and JOURNAL OF CLEANER PRODUCTION from the United Kingdom are the three top publishers in the field of environmental economics, which focus on environmental sustainability and sustainable development policies, industrial pollution and clean technologies, and clean production strategies and resource efficiency, respectively. Analysis of the geographical distribution of these publications shows that Switzerland, Germany, and the United Kingdom are not only leaders in environmental policy and renewable energy, but also play an important role in shaping the scientific discourse in this field by producing scientific knowledge and publishing applied research. The findings indicate that in order to identify the most frequent sustainable development goals related to environmental economics, relevant scientific articles were collected and analyzed, which showed that action to prevent climate change had the highest frequency with 291 repetitions, while sustainable cities and communities and infrastructure and innovation in industry ranked second and third, respectively. These results indicate that environmental economics research has focused mainly on environmental and industrial challenges, while issues such as poverty eradication, hunger, and human health have received less attention, which indicates the need for interdisciplinary research in this area. Also, the time trend and relationships of the most frequent keywords in environmental economics show the evolution of research from fundamental issues (2014-2016) to emerging challenges like the circular economy and global crises such as COVID-19 (2020-2022), reflecting research's responsiveness to contemporary needs and global crises. Conclusion: The results showed that keywords related to environmental economics are classified into 7 clusters, each emphasizing a specific aspect. The focus of research has shifted from fundamental environmental issues to more complex concepts such as the circular economy, the digital economy, and climate change. The field of environmental economics is a continuously expanding, multidimensional field, and researchers are increasingly seeking innovative solutions to advance the field. هدف: هدف از این پژوهش تحلیل تولیدات علمی نمایه‌شدة مرتبط با حوزة اقتصاد زیست‌محیطی مبتنی‌بر پایگاه وب.آو.ساینس همراه با ترسیم نقشة علمی این حوزه است. روش‌شناسی: این پژوهش از نوع کاربردی بوده و با رویکرد علم‌سنجی انجام شده است. جامعة آماری این پژوهش شامل 1248 رکورد تولیدات علمی مرتبط با اقتصاد زیست‌محیطی است که از سال 1967 تا پایان 2023 نمایه شده‌اند. ابزار گردآوری داده‌ها راهبرد جست‌وجوی پیشرفته در بخش موضوعی این پایگاه است که پیشینه‌ها را براساس زبان، کشور، نویسنده، و سال انتشار استخراج کرده است. در تحلیل داده‌ها، از نرم‌افزارهای ویزویور و یوسی‌نت استفاده شده است. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که در بین کشورها، چین با 363 مقاله پیشتاز تولیدات علمی است و بیشترین همکاری را با آمریکا، انگلیس، و پاکستان داشته است. پس از چین، آمریکا با 259 رکورد و انگلیس با 128 رکورد در رتبه‌های بعدی قرار دارند. در میان نویسندگان، لی با انتشار نُه اثر و دریافت 17 استناد در پایگاه وب.آو.ساینس در رتبة نخست قرار دارد. پس از او، زانگچی با هفت اثر و 45 استناد در رتبة دوم و لیکس با پنج اثر و 52 استناد در رتبة سوم جای گرفته‌اند. بیشترین تولیدات علمی در سال 2022 با 159 مقاله ثبت‌شده و اولین مقاله به سال 1967 مربوط می‌شود. سه مقالة پراستناد در حوزة اقتصاد زیست‌محیطی به توسعة پایدار، رقابت در اقتصادهای در حال گذار، و اقتصاد هیدروژنی پرداخته‌اند. وجه اشتراک این مقالات، تأکید بر رویکردهای میان‌رشته‌ای، کاربرد عملی در سیاست‌گذاری، و توجه به چالش‌های جهانی، در حوزه‌های مدیریت منابع، انرژی‌های تجدیدپذیر، و اقتصاد سبز مورد استناد قرار گرفته‌اند و نشان می‌دهند که پژوهش‌های آینده در اقتصاد زیست‌محیطی باید بر ارتباط محیط‌زیست، اقتصاد، جامعه، و ارائة راهکارهای عملی متمرکز باشند. در میان نشریات نیز، نشریة پایداری از سوئیس، بولتن محیطی فرزنیوس از آلمان، و تولید تمیزتر از انگلستان، سه ناشر برتر در حوزة اقتصاد زیست‌محیطی هستند که به‌ترتیب بر پایداری زیست‌محیطی و سیاست‌گذاری‌های توسعة پایدار، آلودگی‌های صنعتی و فناوری‌های پاک، و استراتژی‌های تولید پاک و بهره‌وری منابع تمرکز دارند. تحلیل توزیع جغرافیایی این نشریات نشان می‌دهد که کشورهای سوئیس، آلمان، و انگلستان نه‌تنها در سیاست‌گذاری‌های زیست‌محیطی و انرژی‌های تجدیدپذیر پیشرو هستند، بلکه با تولید دانش علمی و انتشار پژوهش‌های کاربردی، نقش مهمی در شکل‌دهی به گفتمان علمی این حوزه ایفا می‌کنند. یافته‌ها بیانگر آن است که برای شناسایی پرتکرارترین اهداف توسعة پایدار مرتبط با اقتصاد زیست‌محیطی، مقالات علمی مرتبط جمع‌آوری و تحلیل شدند که نشان داد اقدام برای جلوگیری از تغییرات اقلیمی با 291 تکرار بیشترین فراوانی را دارد، درحالی‌که شهرها و جوامع پایدار و زیرساخت و نوآوری در صنعت به‌ترتیب در رتبه‌های دوم و سوم قرار گرفتند. این نتایج بیانگر آن است که پژوهش‌های اقتصاد زیست‌محیطی بیشتر بر چالش‌های زیست‌محیطی و صنعتی متمرکز بوده‌اند، درحالی‌که به موضوعاتی مانند ریشه‌کنی فقر، گرسنگی، و سلامت انسانی کمتر توجه شده است، که این امر نشان‌دهندة نیاز به پژوهش‌های میان‌رشته‌ای در این حوزه است. همچنین، روند زمانی و ارتباطات پرتکرارترین کلیدواژه‌ها در حوزة اقتصاد زیست‌محیطی نشان‌دهندة تکامل مفاهیم پژوهشی از مسائل بنیادین زیست‌محیطی و اجتماعی در سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶ به چالش‌ها و فرصت‌های نوظهور مانند اقتصاد دورانی و بحران‌های جهانی همچون کووید-۱۹ در سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ است؛ روندی که پاسخ‌گویی پژوهش‌ها به نیازهای زمان و بحران‌های جهانی را نمایان می‌سازد. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد کلیدواژه‌های مرتبط با اقتصاد زیست‌محیطی در هفت خوشه طبقه‌بندی شده‌اند که هرکدام بر جنبه‌ای خاصی تأکید دارند. تمرکز پژوهش‌ها از مسائل بنیادین زیست‌محیطی به مفاهیم پیچیده‌تری مانند اقتصاد دورانی، اقتصاد دیجیتال، و تغییرات اقلیمی تغییر یافته است. حوزة اقتصاد زیست‌محیطی به‌عنوان یک حوزه چندبُعدی، به‌طور پیوسته در حال گسترش است و محققان به‌طور فزاینده‌ای در جست‌وجوی راهکارهای نوآورانه برای ارتقاء این حوزه هستند.

https://apss.qom.ac.ir/article_4219_1f32ae9643a9deaa8d2254a8df6f40cc.pdf

دانشگاه قم مطالعات کاربردی علم سنجی 3060-6845 2 2 2025 07 23 Webometrics of Iranian State Universities Based on Technical Features Extracted from Webometric Tools وب‌سنجی دانشگاه‌های دولتی ایران با تکیه بر ویژگی‌های فنی مستخرج از ابزارهای وب‌سنجی 51 69 4217 10.22091/apss.2026.13394.1048 FA میلاد نصری لیسانس علوم کامپیوتر، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. محسن رمضانی استادیار، گروه مهندسی کامپیوتر، دانشکده مهندسی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. 0000-0002-3801-0517 Journal Article 2025 07 20 Purpose: In the digital age, websites have become essential platforms for communication, information dissemination, and service provision for organizations and academic institutions. An effective web presence is no longer optional but a basic requirement for improving user interaction, increasing visibility, and supporting organizational performance. The technical quality and structural efficiency of websites play an important role in information presentation, credibility, and achievement of communication goals. This issue is especially significant for universities, as many educational, research, and administrative activities are conducted online. University websites serve as key tools for introducing scientific activities, attracting students, communicating with researchers, and providing academic services. Despite this importance, most evaluations of university websites have focused primarily on content-related indicators, while technical aspects have received limited attention. Therefore, the purpose of this study is to technically evaluate selected university websites affiliated with the Ministry of Science, Research and Technology of the Islamic Republic of Iran, with an emphasis on productivity and effectiveness from a technical perspective. Method: This study adopted a descriptive–analytical approach using webometric evaluation methods. The sample consisted of eleven university websites that had previously appeared in national or international rankings, ensuring comparability. Seven webometric tools were used to assess technical performance based on indicators including homepage size, markup language, security level, page loading time, use of meta-description tags, implementation of website analytics tools, and support for multiple IP addresses. These indicators were selected due to their relationship with usability, accessibility, search engine visibility, and technical efficiency. Each website was systematically analyzed, scores were assigned to each indicator, and total technical scores were calculated. Based on these scores, the websites were ranked to identify strengths and weaknesses. Findings: The results indicate that most evaluated university websites show acceptable performance in several technical indicators, particularly security, homepage size, and loading time. These factors contribute positively to user experience and trust. However, weaknesses were observed in areas such as the limited use of analytics tools and insufficient use of meta-description tags, which may negatively affect search engine visibility. Differences were also found in markup language usage and support for multiple IP addresses. The final ranking showed that websites with stronger technical performance achieved higher overall positions, regardless of content volume or link indicators. Conclusion: The findings emphasize the importance of incorporating technical indicators alongside content-based measures in university website evaluation. Technical features such as security, loading speed, analytics implementation, and metadata usage play a significant role in improving website productivity and visibility. Greater attention to these aspects can enhance website performance and strengthen universities’ digital presence. هدف: در عصر دیجیتال، وب‌سایت‌ها به یکی از مهم‌ترین بسترهای ارتباطی و خدماتی سازمان‌ها و نهادهای آموزشی و پژوهشی تبدیل شده‌اند و حضور مؤثر در فضای وب به ضرورتی اجتناب‌ناپذیر بدل شده است. کیفیت، کارایی و ساختار فنی وب‌سایت‌ها نقش مهمی در انتقال اطلاعات، جلب اعتماد کاربران و تحقق اهداف ارتباطی ایفا می‌کنند. این اهمیت در دانشگاه‌ها، که بخش قابل توجهی از فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی و اداری آن‌ها از طریق وب‌سایت انجام می‌شود، دوچندان است. وب‌سایت‌های دانشگاهی ابزار اصلی معرفی فعالیت‌های علمی، جذب دانشجویان، ارتباط با پژوهشگران و ارائه خدمات آموزشی و پژوهشی محسوب می‌شوند. با وجود این، اغلب پژوهش‌های وب‌سنجی دانشگاهی بر شاخص‌های محتوایی و پیوندی تمرکز داشته و ابعاد فنی وب‌سایت‌ها کمتر مورد توجه قرار گرفته است. ازاین‌رو، هدف این پژوهش بررسی و ارزیابی فنی تعدادی از وب‌سایت‌های دانشگاه‌های زیرمجموعه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری جمهوری اسلامی ایران است. روش‌شناسی: پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با استفاده از روش‌های وب‌سنجی انجام شد. در این مطالعه، یازده وب‌سایت دانشگاهی که در رتبه‌بندی‌های پیشین مورد توجه بوده‌اند، بررسی شدند. برای ارزیابی عملکرد فنی وب‌سایت‌ها از هفت ابزار وب‌سنجی استفاده شد. شاخص‌های مورد بررسی شامل حجم صفحه اصلی، زبان نشانه‌گذاری، سطح امنیت، زمان بارگذاری، استفاده از ابَر‌توضیح، بهره‌گیری از ابزارهای تحلیل بازدید و پشتیبانی از آی‌پی‌های متعدد بود. داده‌ها گردآوری، امتیازدهی و بر اساس مجموع امتیازها، رتبه‌بندی نهایی وب‌سایت‌ها انجام شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که وب‌سایت‌های بررسی‌شده در بیشتر شاخص‌های فنی از جمله امنیت، حجم مناسب صفحات و زمان بارگذاری، عملکرد نسبتاً قابل قبولی دارند. با این حال، در زمینه استفاده از ابزارهای تحلیل بازدید و درج ابَر‌توضیح کاستی‌هایی مشاهده شد که می‌تواند بر دیده‌شدن و بهره‌وری وب‌سایت‌ها در موتورهای جست‌وجو تأثیر منفی داشته باشد. همچنین تفاوت‌هایی در استفاده از زبان نشانه‌گذاری و پشتیبانی از آی‌پی‌های متعدد میان وب‌سایت‌ها وجود داشت. در حقیقت این نتایج نشان‌دهندۀ وجود شکاف معنادار میان عملکرد فنی مطلوب و بهره‌گیری از ابزارهای بهینه‌سازی وب در وب‌سایت‌های دانشگاهی است. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که در کنار شاخص‌های محتوایی و پیوندی، توجه به ویژگی‌های فنی وب‌سایت‌ها نیز می‌تواند نقش مؤثری در بهبود عملکرد و ارتقای جایگاه دانشگاه‌ها ایفا کند. یافته‌های این مطالعه می‌تواند به‌عنوان الگویی کاربردی برای بهبود ساختار فنی وب‌سایت‌های دانشگاهی مورد استفاده قرار گیرد.

https://apss.qom.ac.ir/article_4217_47e7aa633d7f8ad06ca35f461dd1b272.pdf

دانشگاه قم مطالعات کاربردی علم سنجی 3060-6845 2 2 2025 07 23 Scientometric Analysis of Cyber Resilience in Financial and Banking Systems: Trends, Gaps, and Future Perspectives تحلیل علم‌سنجی تاب‌آوری سایبری در نظام‌های مالی و بانکی: روندها، شکاف‌ها و چشم‌انداز آینده 70 92 4218 10.22091/apss.2026.14202.1068 FA سیدعلی درافشان دانشجوی دکتری مدیریت صنعتی، دانشگاه دانشگاه تهران، تهران، ایران 0009-0003-5880-7472 مهسا پیشدار استادیار دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران 0000-0003-4517-8796 Journal Article 2025 10 13 Purpose: Cyber resilience in financial and banking systems has emerged as a strategic necessity to counter technological threats and systemic crises. The growing sophistication of cyberattacks, the rapid expansion of digital financial services, and the increasing interdependence of financial infrastructures on networked technologies have elevated cyber resilience from a purely technical issue to a central pillar of financial stability. This study aims to map the scientific landscape of research on cyber resilience in financial and banking systems by identifying research trends, key contributors, thematic clusters, and knowledge gaps over the period 2018–2025. Methodology: The study adopts a bibliometric approach to analyze the structure and evolution of research in this domain. Data was extracted from the Scopus database using a comprehensive Boolean search strategy that incorporated combinations of terms related to Cyber Resilience, Banking, and Financial Systems. The time frame was limited to 2018–2025 and the language to English. The raw data were cleaned and standardized using Open Refine to correct inconsistencies in author names, institutions, and keywords. Subsequently, the data were processed for network and visualization analyses using VOS viewer, while complementary descriptive and statistical analyses were conducted in Python with the Pandas, NumPy, and Matplotlib libraries. This methodological integration provided a comprehensive quantitative overview of the field across temporal, geographical, and conceptual dimensions. Findings: The bibliometric distribution reveals a consistent upward trend in scientific output related to cyber resilience in financial systems, with the highest growth observed in 2023 and 2024. This surge reflects global attention to cybersecurity challenges arising from the expansion of fintech and digital finance. The United States, China, the United Kingdom, and Germany emerged as the dominant knowledge producers, while countries such as India and Australia play secondary but growing roles. The global collaboration network remains highly centralized around the U.S.–China axis, with limited participation from developing nations. Conceptual and co-word analyses identified seven major thematic clusters structuring the literature: 1. Light Blue Cluster: Technical and defensive aspects (cybersecurity, network security, data protection). 2. Green Cluster: Cyber resilience and risk management, linking technical and financial dimensions. 3. Red Cluster: Emerging technologies (artificial intelligence, fintech, cyber fraud). 4. Black Cluster: Independent focus on risk assessment frameworks. 5. Purple Cluster: Policy, regulation, and socio-organizational resilience. 6. Turquoise Cluster: Critical infrastructure, smart cities, and cyber autonomy. 7. Yellow Cluster: Emerging topics such as sustainability, blockchain, e-commerce, and intrusion detection. This clustering demonstrates a clear conceptual transition from a purely technical and defensive orientation toward a multidimensional, interdisciplinary, and system-level perspective where resilience, innovation, and sustainability converge. Conclusion: The bibliometric evidence suggests that the field of cyber resilience in financial and banking systems is approaching conceptual maturity, yet significant research gaps persist. These include the scarcity of empirical studies within real-world financial institutions, the lack of integrated frameworks combining technical, institutional, and economic dimensions, and limited international and interdisciplinary collaborations. To advance this domain, financial institutions must shift from a reactive stance to systemic resilience management, leveraging technologies such as Artificial Intelligence (AI), Blockchain, and Decentralized Finance (DeFi) for continuous monitoring, enhanced transparency, and improved responsiveness. Overall, this study highlights the pivotal role of cyber resilience in sustaining the integrity and stability of modern financial ecosystems. The integration of bibliometric and qualitative approaches, expansion of data sources, and development of standardized resilience assessment metrics are recommended pathways for future research. مقدمه تاب‌آوری سایبری نظام‌های مالی و بانکی در سال‌های اخیر به ضرورتی راهبردی برای مقابله با تهدیدات فناورانه و بحران‌های سیستمیک تبدیل شده است. افزایش حملات پیچیده، گسترش خدمات مالی دیجیتال و وابستگی شدید زیرساخت‌های مالی به فناوری‌های شبکه‌ای، این مفهوم را از سطحی فنی به مؤلفه‌ای حیاتی در ثبات و پایداری اقتصادی ارتقا داده است. پژوهش حاضر با هدف ترسیم نقشه دانش و شناسایی روندهای علمی، بازیگران کلیدی، خوشه‌های موضوعی و شکاف‌های پژوهشی، به تحلیل علم‌سنجی تاب‌آوری سایبری در نظام‌های مالی و بانکی طی بازه زمانی ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ پرداخته است. روش پژوهش مبتنی بر رویکرد علم‌سنجی است. داده‌ها از پایگاه Scopus استخراج شده و پرس‌وجوی جستجو با هدف پوشش جامع ترکیبات واژگانی مرتبط با مفاهیم Cyber Resilience، Banking و Financial Systems طراحی گردید. محدودیت زمانی ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ و زبان انگلیسی اعمال شد. داده‌های خام با Open Refine پاک‌سازی و یکپارچه شدند تا خطاهای ناشی از ناهمگونی اسامی نویسندگان و مؤسسات حذف گردد. سپس داده‌ها برای تحلیل شبکه‌ای و مصورسازی در VOS viewer و تحلیل‌های آماری تکمیلی با Python و کتابخانه‌های Pandas، NumPy و Matplotlib پردازش شدند. ترکیب این ابزارها تصویری کمّی و جامع از وضعیت علم‌سنجی، ساختار همکاری‌های علمی و مفاهیم محوری حوزه ارائه کرده است. یافته های پژوهش نشان می‌دهد تولید دانش در این حوزه طی سال‌های اخیر روندی صعودی و شتاب‌گیرنده داشته و بیشترین رشد در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ مشاهده می‌شود؛ دوره‌ای که هم‌زمان با گسترش فین‌تک‌ها و افزایش تهدیدات سایبری، توجه جهانی به امنیت مالی شدت یافته است. ایالات متحده، چین، انگلستان و آلمان بیشترین سهم را در تولید دانش و همکاری علمی دارند و به‌عنوان هسته‌های اصلی شبکه جهانی شناسایی شده‌اند. با این حال، مشارکت کشورهای درحال‌توسعه هنوز محدود و شبکه جهانی همکاری‌ها تمرکزگرا است. تحلیل هم‌واژگانی نشان داد که ادبیات علمی تاب‌آوری سایبری نظام‌های مالی در قالب هفت خوشه مفهومی سازمان یافته است: ۱. خوشه آبی روشن با محوریت امنیت سایبری، امنیت شبکه و حفاظت از داده‌ها (رویکرد فنی). ۲. خوشه سبز مرتبط با تاب‌آوری و مدیریت ریسک (پیوند فنی_مالی). ۳. خوشه قرمز شامل مفاهیم هوش مصنوعی، فین‌تک و تقلب سایبری (فناوری‌های نوین مالی). ۴. خوشه سیاه با تمرکز مستقل بر ارزیابی ریسک. ۵. خوشه بنفش درباره سیاست‌گذاری و مقررات سایبری. ۶. خوشه فیروزه‌ای شامل زیرساخت‌های حیاتی، شهر هوشمند و خودمختاری سایبری. ۷. خوشه زرد مرتبط با موضوعات نوظهور نظیر پایداری، بلاکچین، تجارت الکترونیک و تشخیص نفوذ. این ساختار نشان می‌دهد که تمرکز پژوهش‌ها از ابعاد صرفاً فنی به دیدگاهی چندسطحی و میان‌رشته‌ای تحول یافته است، جایی که پایداری و تاب‌آوری مالی با فناوری‌های نوین درهم تنیده‌اند. نتایج کلی نشان می‌دهد که حوزه تاب‌آوری سایبری در نظام‌های مالی به‌سوی بلوغ مفهومی در حرکت است، اما هنوز شکاف‌هایی برجسته باقی مانده است. مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از: فقدان مطالعات تجربی در محیط‌های بانکی واقعی، نبود چارچوب‌های جامع ارزیابی ریسک که ابعاد فنی، نهادی و اقتصادی را تلفیق کند، و محدودیت همکاری‌های میان‌رشته‌ای و بین‌المللی. برای گذار از این وضعیت، نهادهای مالی باید از رویکرد واکنشی به سمت مدیریت تاب‌آوری سیستمی حرکت کنند و از فناوری‌های هوش مصنوعی، بلاکچین و امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) برای پایش مداوم تهدیدات، ارتقای شفافیت و تقویت پاسخ‌گویی استفاده نمایند. به‌طور کلی، پژوهش حاضر نشان می‌دهد تاب‌آوری سایبری اکنون در تعامل با فناوری‌های نوظهور، نقش بنیادینی در پایداری نظام‌های مالی ایفا می‌کند. استفاده ترکیبی از روش‌های علم‌سنجی و تحلیل‌های کیفی، گسترش پایگاه‌های داده و تدوین شاخص‌های معتبر سنجش عملکرد تاب‌آوری، مسیر آینده این حوزه را شکل خواهد داد.

https://apss.qom.ac.ir/article_4218_100c9ab54374155f4661469e69313156.pdf

دانشگاه قم مطالعات کاربردی علم سنجی 3060-6845 2 2 2025 07 23 A Framework for Identifying and Analyzing Key Research Trends in the Smart Agricultural Supply Chain ارائه چارچوبی برای شناسایی و تحلیل مهم‌ترین روندهای تحقیقاتی زنجیره تأمین کشاورزی هوشمند 93 114 4201 10.22091/apss.2026.14209.1069 FA حسن الزیدی دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران 0009-0006-3601-2523 امیدعلی عادلی دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران 0000-0002-1814-1990 محمد حسن ملکی استاد، گروه مدیریت، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران 0000-0001-7697-9129 Journal Article 2025 10 14 Objective: The smart supply chain in the agricultural sector has emerged as a key driver for sustainable development and resource efficiency in the contemporary world. Increasing demand for agricultural products, limitations in natural resources, and the necessity to reduce waste have highlighted the need for the adoption of advanced technologies and the digitalization of supply chain processes. In this context, identifying the key and priority research trends in smart agriculture and smart supply chains can facilitate both scientific and practical development, as well as support data-driven managerial decision-making. The objective of this study is to identify and prioritize the most significant research trends related to the smart supply chain in the agricultural sector. Methodology: To achieve this objective, the present study employed a multi-quantitative approach. Research data were collected through a systematic literature review and expert surveys. In the first step, research trends were extracted from published studies in the fields of smart agriculture and smart supply chains, resulting in the identification of 30 initial trends. Subsequently, with the participation of 10 academic and professional experts, these trends were refined and screened using the fuzzy Delphi technique, such that only trends with a fuzzy score higher than 0.7 progressed to the next stage, resulting in the selection of 9 key trends. In the following step, these trends were analyzed and ranked based on three critical criteria—frequency in review articles, technological impact, and future-orientedness—using the MARCOS method. The weights of the criteria were considered equal, and the data were linearly normalized and incorporated into a weighted normalized matrix to quantitatively determine the utility and priority of each trend. Findings: The research findings indicated that five research trends hold the highest priority: the integration of explainable artificial intelligence (XAI) with blockchain for decision-making and security, the use of machine learning for optimizing product flow and reducing waste, the combination of sensor data and big data for production and consumption forecasting, the expansion of the Internet of Things (IoT) in agricultural supply chain management, and the development of traceability and transparency in the supply chain through blockchain. These trends not only reflect key technological advancements in smart agriculture but also delineate future research directions and development strategies aimed at enhancing the efficiency, transparency, and sustainability of agricultural supply chains. Conclusion: The research concludes that focusing on data-driven technologies and the digitalization of processes can enhance efficiency, reduce waste, improve sustainability, and strengthen trust among supply chain stakeholders. The integration of explainable artificial intelligence (XAI) with blockchain, the use of machine learning and the analysis of sensor and big data, as well as the expansion of the Internet of Things (IoT) and supply chain transparency, serve as key tools to achieve these objectives. The findings can assist researchers, managers, and policymakers in scientifically and data-drivenly determining their research and development priorities. Despite limitations such as a small expert sample, reliance on published data, and the quantitative nature of the analysis, this study provides a valuable foundation for scientific policymaking, planning the development of emerging technologies, and conducting future studies with larger samples and mixed-method quantitative–qualitative analyses. Future research could investigate the environmental, social, and economic impacts of implementing smart technologies and develop sustainable, human-centered frameworks for agricultural supply chain management. هدف: زنجیره تأمین هوشمند در بخش کشاورزی به‌عنوان یکی از محورهای اصلی توسعه پایدار و بهره‌وری منابع در جهان معاصر مطرح است. افزایش تقاضای محصولات کشاورزی، محدودیت منابع طبیعی و ضرورت کاهش ضایعات، نیاز به به‌کارگیری فناوری‌های نوین و دیجیتال‌سازی فرآیندهای زنجیره تأمین را بیش از پیش آشکار ساخته است. در این راستا، شناسایی روندهای پژوهشی کلیدی و اولویت‌دار در حوزه کشاورزی هوشمند و زنجیره تأمین هوشمند، می‌تواند مسیر توسعه علمی و عملی را هموار ساخته و به اتخاذ تصمیم‌های مدیریتی مبتنی بر داده کمک کند. هدف این پژوهش، شناسایی و اولویت‌بندی مهم‌ترین روندهای پژوهشی مرتبط با زنجیره تأمین هوشمند در بخش کشاورزی است. روش‌شناسی: برای دستیابی به این هدف، پژوهش حاضر از رویکرد کمی چندگانه بهره گرفته است. داده‌های پژوهش از طریق مرور نظام‌مند ادبیات علمی و پرسشنامه‌های خبره‌سنجی جمع‌آوری شدند. در گام نخست، روندهای پژوهشی از مطالعات منتشرشده در حوزه کشاورزی هوشمند و زنجیره تأمین هوشمند استخراج و ۳۰ روند اولیه شناسایی شد. سپس با مشارکت ۱۰ نفر از خبرگان دانشگاهی و حرفه‌ای، این روندها با استفاده از تکنیک دلفی فازی پالایش و غربال‌گری شدند، به‌گونه‌ای که تنها روندهایی با عدد دیفازی بالاتر از ۰٫۷ برای مرحله بعدی باقی ماندند و ۹ روند کلیدی انتخاب شد. در گام بعد، این روندها بر اساس سه شاخص مهم شامل تکرار در مقالات مروری، سطح تأثیر فناورانه و جهت‌گیری آینده‌پژوهی با استفاده از روش مارکوس تحلیل و رتبه‌بندی شدند. وزن شاخص‌ها در این تحلیل برابر در نظر گرفته شد و داده‌ها به‌صورت خطی نرمال‌سازی و در ماتریس نرمال موزون وارد شدند تا میزان مطلوبیت و اولویت هر روند به‌صورت کمی تعیین گردد. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که پنج روند پژوهشی در صدر اولویت‌ها قرار دارند: ادغام هوش مصنوعی توضیح‌پذیر با بلاک‌چین برای تصمیم‌گیری و امنیت، استفاده از یادگیری ماشین برای بهینه‌سازی جریان کالا و کاهش ضایعات، ترکیب داده‌های حسگری و کلان‌داده برای پیش‌بینی تولید و مصرف، گسترش اینترنت اشیا در مدیریت زنجیره تأمین کشاورزی، و توسعه ردیابی و شفافیت زنجیره تأمین با بلاک‌چین. این روندها نه تنها بازتاب تحولات فناورانه کلیدی در کشاورزی هوشمند هستند، بلکه مسیرهای پژوهشی آینده و استراتژی‌های توسعه‌ای برای بهبود کارایی، شفافیت و پایداری زنجیره تأمین کشاورزی را مشخص می‌کنند. نتیجه‌گیری: نتیجه‌گیری پژوهش حاکی از آن است که تمرکز بر فناوری‌های داده‌محور و دیجیتال‌سازی فرآیندها می‌تواند موجب افزایش بهره‌وری، کاهش ضایعات، ارتقای پایداری و تقویت اعتماد میان ذی‌نفعان زنجیره تأمین شود. ادغام XAI با بلاک‌چین، استفاده از یادگیری ماشین و تحلیل داده‌های حسگری و کلان‌داده، و گسترش اینترنت اشیا و شفافیت زنجیره تأمین، ابزارهای کلیدی برای تحقق این اهداف هستند. یافته‌ها می‌توانند به پژوهشگران، مدیران و سیاست‌گذاران کمک کنند تا اولویت‌های تحقیقاتی و توسعه‌ای خود را به‌صورت علمی و مبتنی بر داده تعیین نمایند. با وجود محدودیت‌هایی از جمله حجم نمونه محدود خبرگان، تمرکز بر داده‌های انتشار یافته و ماهیت کمی تحلیل، این پژوهش پایه‌ای ارزشمند برای سیاست‌گذاری علمی، برنامه‌ریزی توسعه فناوری‌های نوین و انجام مطالعات آینده با نمونه‌های گسترده‌تر و تحلیل‌های ترکیبی کمی-کیفی فراهم می‌آورد. تحقیقات آتی می‌تواند به بررسی اثرات زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی پیاده‌سازی فناوری‌های هوشمند و طراحی چارچوب‌های پایدار و انسان‌محور برای مدیریت زنجیره تأمین کشاورزی بپردازد.

https://apss.qom.ac.ir/article_4201_45c208d6b068e8a773a1d024fb13f24a.pdf

دانشگاه قم مطالعات کاربردی علم سنجی 3060-6845 2 2 2025 07 23 Visualization and Scientific Mapping of Bankruptcy Risk Studies Using a Scientometric Approach مصورسازی و ترسیم نقشه علمی مطالعات ریسک ورشکستگی با رویکرد علم‌سنجی 93 141 4223 10.22091/apss.2026.14377.1072 FA محمد جواد زارع بهنمیری گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران 0000-0003-3992-8810 رضا رومیانی کار گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران 0009-0008-0254-4585 Journal Article 2025 10 30 Purpose: The present study aims to comprehensively identify and analyze prolific journals, authors, and countries, as well as highly cited articles and core publications, and to map the conceptual, intellectual, and social structures of research on bankruptcy risk. By employing scientometric indicators and software tools, the study seeks to clarify the trends in scientific growth, intellectual linkages, and emerging research directions in this field. Examining bankruptcy risk from this perspective can provide a holistic picture of the current research landscape and reveal future research gaps for scholars. Method: , Relevant keywords related to bankruptcy risk were searched in the titles, abstracts, and keywords of the Web of Science database on October 10, 2025 (18 Mehr 1404). After applying filters such as including only English-language publications and limiting results to the Economics, Finance and Business, Management, and Business categories, a total of 434 documents remained. These were downloaded in Plain Text format. Subsequently, the data were analyzed using Excel, VOSviewer, and the bibliometrix package in R. Findings: The analysis revealed that over a 44-year period, from 1982 to 2025, 434 articles on bankruptcy risk were published across 241 journals, with an annual scientific production growth rate of 9.72%. The Journal of Banking and Finance, with 14 published papers, ranked first among journals publishing research on bankruptcy risk. Researcher Korol was identified as the most prolific author in the field with five related studies. The United States and China played leading roles in this domain, not only in terms of publication volume but also citation impact. The articles by Altman et al. (1994), Dechow (1998), Agarwal and Tafler (2008), and Verwijmeren & Derwall (2010) received the highest citations. Source spectral analysis showed that classic works published between 1966 and 1990 laid the foundational basis of bankruptcy risk literature. Keyword co-occurrence analysis indicated that the term bankruptcy risk (82 occurrences) was the most frequent and central concept in the network, showing the strongest co-occurrence with terms such as capital structure, firm performance, intellectual capital, emerging markets, and corporate social responsibility (CSR). The term bankruptcy was closely linked with corporate governance, financial distress, COVID-19, and liquidation. The overlay visualization map showed increasing research attention to new themes such as corporate life cycle, earnings management, supply chain management, and environmental, social, and governance (ESG) performance in recent years. Co-citation analysis revealed four main clusters, with the works of Altman, Beaver, and Ohlson serving as key nodes in the intellectual network. The author collaboration network identified Zhang and Tao as the most co-authoring researchers, while the country collaboration network showed strong academic partnerships between the United States and China. Conclusion: The findings demonstrate that research on bankruptcy risk has evolved over more than four decades from a narrow, finance-centered topic into a multidimensional and interdisciplinary field with extensive conceptual, intellectual, and social linkages. The analysis of publication trends indicates steady and significant growth, along with the expansion of international research collaboration. The results also confirm that classical concepts such as the Altman and Ohlson models remain the core foundation of this field. However, in recent years, researchers have increasingly focused on emerging topics such as corporate social responsibility, intellectual capital, corporate life cycle, and ESG indicators within bankruptcy risk studies. هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل جامع مجلات، نویسندگان و کشورهای پرکار، همچنین مقالات پرکار و هسته و افزون‌بر این ترسیم ساختار مفهومی، فکری و اجتماعی مطالعات حوزة ریسک ورشکستگی انجام شده است، تا با بهره‌گیری از شاخص‌ها و نرم‌افزارهای علم‌سنجی روند رشد علمی، پیوندهای فکری و مسیرهای نوظهور پژوهش در این زمینه روشن شود. بررسی ریسک ورشکستگی با این رویکرد، می‌تواند تصویری جامع از وضعیت پژوهش‌های موجود ارائه دهد و شکاف‌های پژوهشی آتی را برای محققان آشکار سازد. روش: واژگان کلیدی مرتبط با ریسک ورشکستگی در تاریخ ۱۸ مهرماه ۱۴۰۴ (۱۰ اکتبر ۲۰۲۵) در عنوان، چکیده و واژگان کلیدی پایگاه اطلاعاتی وب‌آوساینس جست‌وجو شدند. سپس با اعمال محدودیت‌هایی همچون، فقط مقالات منتشره به زبان انگلیسی و مقالات منتشر شده در دسته‌بندی‌های اقتصاد، مالی کسب و کار، مدیریت و کسب و کار پایگاه وب‌آوساینس در مجموع 434 سند باقی ماند که به صورت فایلPlain Text دریافت شدند. در ادامه، برای تحلیل این مجموعه اسناد دریافت شده از نرم‌افزارهای اکسل، وی.اُ.اس ویوِر و بستة بیبلیومتریکس در نرم‌افزار آر استفاده شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل نشان داد که در بازۀ ۴۴ ساله یعنی از سال 1982 تا 2025، ۴۳۴ مقاله در رابطه با ریسک ورشکستگی در ۲۴۱ مجله منتشر شده است و نرخ رشد سالانة تولیدات علمی این حوزه 9/72 درصد بوده است. مجله بانکداری و مالی با ۱۴ مقالة منتشر شده در رتبة نخست مجلات با بیشترین انتشار مطالعات مرتبط با ریسک ورشکستگی قرار دارد و پژوهشگر «کورول» با انجام پنج پژوهش مرتبط، جایگاه پرکارترین نویسندة مطالعات ریسک ورشکستگی شناسایی شد. کشور ایالات متحده آمریکا و کشور چین نقش رهبری در پژوهش این حوزه را داشته و این کشورها نه تنها از نظر میزان تولیدات علمی مرتبط با ریسک ورشکستگی در جایگاه بالایی قرار دارند، بلکه در میزان استناد دریافتی نیز در جایگاه‌هایی برتر قرار گرفته‌اند. مقالات «آلتمن و دیگران»، «دیچو»، «آگاروال و تافلر» و «ورویمرن و دروال» که به ترتیب در سال‌های 1994، 1998، 2008 و 2010 منتشر شده‌اند، بیشترین استناد را کسب کرده‌اند. تحلیل طیف‌سنجی سال انتشار منابع نیز نشان داد که آثار کلاسیک منتشرشده بین سال‌های ۱۹۶۶ تا ۱۹۹۰، نقش مهمی در بنیان‌گذاری ادبیات علمی ریسک ورشکستگی داشته‌اند. در تحلیل هم‌رخدادی واژگان، کلیدواژة «ریسک ورشکستگی» با ۸۲ بار تکرار، پرتکرارترین واژه و مرکز ثقل شبکه مفهومی شناخته شد و بیشترین هم‌رخدادی را با مفاهیمی چون ساختار سرمایه، عملکرد شرکت، سرمایه فکری، بازارهای نوظهور و مسئولیت اجتماعی شرکت داشت. همچنین واژة «ورشکستگی» ارتباط نزدیکی با حاکمیت شرکتی، درماندگی مالی، کووید-۱۹ و انحلال نشان داد. نقشة مصورسازی هم‌پوشانی نیز بیانگر افزایش توجه پژوهشگران به مفاهیم نوینی مانند چرخة عمر شرکت، مدیریت سود، مدیریت زنجیره تأمین و عملکرد زیست‌محیطی، اجتماعی و حاکمیتی در سال‌های اخیر بود. تحلیل هم‌استنادی منابع چهار خوشه اصلی را آشکار کرد. در این نقشة هم‌استنادی مقالات آلتمن، بیور و اوهلسون از مهم‌ترین گره‌ها بودند. بررسی شبکة همکاری نویسندگان نیز نشان داد ژانگ و تائو بیشترین هم‌نویسندگی را داشته‌اند و شبکه همکاری کشورها نیز مشخص کرد که کشورهای آمریکا و چین بیشترین همکاری علمی را در مطالعات ریسک ورشکستگی داشته‌اند. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد که مطالعات حوزه ریسک ورشکستگی طی بیش از چهار دهه از یک زمینه محدود و مالی صرف، به حوزه‌ای چندبعدی و میان‌رشته‌ای با پیوندهای گسترده مفهومی، فکری و اجتماعی تبدیل شده است. تحلیل روند تولیدات علمی بیانگر رشد پایدار و فزاینده مطالعات در این زمینه و گسترش شبکه همکاری میان کشورها و پژوهشگران، است. نتایج همچنین نشان داد که مفاهیم کلاسیک همچون مدل‌های آلتمن و اوهلسون همچنان هسته اصلی این حوزه را شکل می‌دهند، اما در سال‌های اخیر، توجه پژوهشگران به موضوعات نوینی نظیر مسئولیت اجتماعی شرکت، سرمایه فکری، چرخه عمر شرکت و شاخص‌های ESG در مطالعات ریسک ورشکستگی افزایش یافته است.

https://apss.qom.ac.ir/article_4223_c6230bdfa98e4894d5b93b224f8ad458.pdf